1. Ünnermeel
Bitte prüfe den Text zunächst selbst auf Auffälligkeiten und nutze erst dann die Funktionen!
Wähle rechts unter „Einstellungen“ aus, welcher Aspekt untersucht werden soll. Unter dem Text findest du eine Erklärung zu dem ausgewählten Aspekt. Nicht jede Anmerkung ist für die Analyse gehaltvoll.
Klaus Groth: 1. Ünnermeel (1859)
1
De Wörner Klocken lüd de Prędigt ut.
2
Se summt ut wider Feern un mank de Im,
3
De œwert Feld hin drivt vun Blöt to Blöt.
4
Denn klœtert wücke Wagens langs den Weg:
5
De Pęr sünd nich to sehn int lange Korn,
6
Man blot de Köpp, un Minschen achterhęr,
7
As wenn se sęgeln op en See vun Weten.
8
So jagt se een na't anner wit vœrbi,
9
De Schall un Schin vertreckt sik jümmer wider,
10
Un Allns is wedder still as inne Kark.
11
Dar sitt en Mäden köhli inne Dörnsch,
12
Se's ganz alleen, in vullen Sünndagsstaat.
13
Se sitt un neiht, se kikt ni op un um,
14
Un ökern geit de Arm ęr op un dal.
15
Denn knastert jedesmal dat witte Linn',
16
As reet se't mit de dralle Arm entwei.
17
Se is ok gar ni bu't vœr Scheer un Natel,
18
De Schullern quellt, as wull de Sammtjack bassen,
19
De ęr as gaten op de Hüften fallt,
20
Un dœr de Backen schint de Lębenslust
21
Un glänzt ęr ut de düsterbrune Haar.
22
Se's ok al satt, se lœhnt sik œwern Arm
23
Un kik dœrt Finster langs dat gröne Korn
24
Un langs de groten gęlen Rappsaatkoppeln
25
Int wide Feld, wo noch en Wagen glinstert,
26
Un wo de Luft sik spegelt as dat Haf
27
Un Hüs' un Böm sik weegt as inne Wellen.
28
Man hört keen Starbenslud as blot de Wanduhr.
29
Dat slöppt int Hus un buten slöppt dat Feld.
30
Blot wenn in Drom en Höhnerküken stęhnt,
31
De op de grote Dęl to Middag slapt,
32
So horkt de Kater oppen Lœhnstohl op,
33
Un Müppe reckt sik, un de Hushahn buten
34
Fragt lud wat dat bedü', de Kunsche kullert,
35
Un ut dat Hunnhus kikt en rugen Kopp:
36
Doch hebbt se sik mal reckt un all mal japt,
37
So sackt se wedder ruhi dal to slapen.
38
Dar sünd keen Ogen apen as de twee.
39
Doch kikt de ok herut as wenn se drömn
40
Un wat betrachten inne blaue Luch –
41
Vellich Gedanken, de int Wide dämmert,
42
As man wul hett: dat Hart treckt achterna,
43
De ganze Seel is op en grote Reis'
44
Un swęvt umher un lett een möd torügg.
45
So sackt dat Mäden in sik sülbn tohopen,
46
Dat Kinn in Hand, un stütt de witten Arms,
47
Un an de brunen Flechten spelt de Fingern. –
48
Mit eenmal fangt de Husklock an to rasseln
49
Un sleit in drange Släg' de Middagsstunn:
50
Dat Mäden tuckt tohop un halt en Athen –
51
Un stütt sik wedder ruhi oppe Arms.
52
Doch hett de Klock noch lang ni utvertellt,
53
Dar springt en Dœr op babent Wiserblatt,
54
En Mann herut un makt en depen Diener,
55
En Dremast op, Kneebüxen mit de Spangn:
56
Denn snappt en Fedder in den Kasten binn',
57
Un darmit klingt en ole Melodie,
58
En Menewett ut vœrige Jahrhunnert,
59
So lud un krus un old un wunnerli,
60
Man meen de Kneebüx war der gliks na danzen.
61
Doch merrn inn Triller fleit dat hell un scharp –
62
Dat keem vun buten œwert stille Korn! –
63
Noch mal un noch eenmal as vun en Jäger:
64
Un as en Reh, so fahrt dat Mäden op.
65
Se buckt sik rasch un tisst sik ut dat Linnen,
66
De Backen glöht ęr un de Ogen glänzt,
67
De Bossen geit, man hört dat Hart er kloppen,
68
Un doch is nix vun Angst in all dat Schrecken,
69
Denn as ton Lachen krüselt sik de Lippen.
70
Se süht sik rasch lank Jack un Kleed hendal,
71
Strakt sik ant Haar un deit en Glup int Spegel
72
Un kikt noch eenmal langs dat gröne Feld
73
Mit grote Ogen na en lütten Punkt,
74
De langs den Fotstig babn den Weten treckt,
75
Un mit en Jauchzen klappt se inne Hann'
76
Un flüggt – en Vagel – ut de Sidendœr:
77
De Wanduhr spęlt alleen vœr Mups un Kater. –
78
In Hof is Schatten ünnern Appelbom,
79
De wasst hier hoch as oppe Geest de Böken,
80
Un Krut un Unkrut hebbt der Dęg un Tier.
81
Dar is keen Placken, nich en Stręmel Land,
82
De is besett vun safti gröne Krüder,
83
De as en Sammtdęk oppe Stücken liggt,
84
Ut Gröben rankt un langs dat Water krupt,
85
Um Böm un Port, um Plank un Müern drängt,
86
Un iwri wasst – bet inne Sidendœr.
87
Jüs flog se op! un mit Geschrigg de Höhner,
88
Un Heisters ut de Eschen um de Graff
89
Un ut de Dœr dat Mäden hell int Füer,
90
Un sünner Hot inn hitten Sünnschin rin,
91
– Doch ahn Gewalt, as wat de Vageln makten.
92
Se swęvt in lichten Schritt de Wurth hendal,
93
De Brügg herœwer na den Appelhof
94
Un mank de Büsch un Blöm de Garn hentlank.
95
Do trę en hogen Burschen rut ut Korn
96
In korte Jack un mit en Kluwerstaken.
97
He geit in raschen Schritt noch œwer'n Koppel,
98
Dweer œwert Stück, bet an den Appelhof:
99
Nix as de brede Graff is twischen Beiden.
100
Mit sękern Arms un Ogen sett he an
101
Un deit en Satz un swęvt na anner Sit.
102
Twee Arms un Ogen nęhmt em in Empfang.
103
Dat Glück is still – se treckt sik deep in Schatten. –
104
Summt dar de Im? Sünd dat de Wörner Klocken? –
105
Den Sünn liggt hitt opt Feld, in Garn is Schatten,
106
Dat Korn bewęgt sik lisen op un dal,
107
Un ut den Blomhof kumt en lisen Flüstern.
(Haider, Thomas. A Large Annotated Reference Corpus of New High German Poetry. In: Proceedings of the 2024 Joint International Conference on Computational Linguistics, Language Resources and Evaluation (LREC-COLING 2024), S. 677–683, Torino, Italia. ELRA and ICCL. 2024. Ursprünglich aus: Deutsches Textarchiv, CC BY-SA 4.0.)
Dieser Text könnte aus folgender Literaturepoche stammen:
Einstellungen
Äußere Form
Sprachlich-inhaltliche Analyse
Interaktive Analyse von über 65.000 Gedichten und über 700 Dramen
Zugriff auf mehr als 400 Rezitationen und hilfreiche Epochenübersichten
Mit Aufdeckfunktion zum Selbstlernen von Stilmitteln, Kadenzen, Metrum u. v. m.
Text teilen & herunterladen
Voller Zugriff auf Textopus
Textopus-App
€ 4,99/Jahr
In-App-Kauf
Für Lehrkräfte
Kostenlos in ausgewählten Digitalen Unterrichtsassistenten der Deutsch-Lehrwerke des Ernst Klett Verlags
Klaus Groth
(1819–1899)
* 24.04.1819 in Heide, † 01.06.1899 in Kiel
männlich, geb. Groth
Niederdeutscher Lyriker und Schriftsteller
(Aus: Wikidata.org)
Textopus kann Fehler machen. Überprüfe die Informationen. Teils KI-gestützt. Siehe Hinweise zur möglichen Fehleranfälligkeit.