1
Du hest wul irgnd en Eck in Hus',
2
Son Trummelsaal vœr Rött un Mus,
3
En lütt Karbüßel ünnern Ok
4
Bi'n Schösteen an in Sott un Smok,
5
Wo Węwerknecht un Spinnwipp reedt
6
Un Dusendbeen sin Eier brödt:
7
De Dodenhamer kloppt in Balken,
8
Flegengerippen hangt in Galgen.
9
Dar ligt de Nagels sünner Köpp
10
Un Arm un Been vun Wihnachtspöpp,
11
Ol Sagen mit utręten Tähn,
12
Grotvaderstöhl mit braken Been, –
13
Genog son düstern Rumpelkabn
14
Vœr twei Geschirr un Isenkram,
15
En Platz, wo Sommerlang keen Gras,
16
As höchstens Stęwelschimmel wasst;
17
De ward vun Sünn noch Maan ni hell,
18
Ni Katt noch Hund besöcht de Stell,
19
As höchstens mal de Murgesell.
20
Dat is en Platz vœr Jungs un Mömn,
21
Dar sitt de ole Tid to drömn,
22
De künnt de operklärten Herrn
23
Gottlof! mi doch ni operklärn.
24
Du fahrst des Sünnabnds hin to Mark,
25
Inn Lannweg fühst du hell de Kark
26
Un Wag' an Wagen vœr di hęr,
27
Mit smucke Lüd un schöne Pęr,
28
De Hüs' an beiden Siden hin,
29
Babn œwern Kopp de hogen Linn',
30
Un nerrn en Lęben antosehn,
31
Du denkst, de Heid is wunnerschön.
32
Jawul! vœrn Buern hintosmöken
33
Un Kundn un gude Frünn' besöken!
34
De Slachter kumt op halwen Węgen,
35
De Botterhœker kumt entgegen,
36
De Möller langt di rasch in Sack,
37
Un Alle hebbt ęr Mund vull Snack,
38
Geld as dat Heu, en Tung so lich,
39
Un luter Sünnschin opt Gesich.
40
Vœr Dœr un Infahrt steit de Knecht,
41
In Dörnsch de Kaffekann torecht.
42
De Pip un Kaffe smeckt di gut,
43
Denn wannert wi tosam herut.
44
So süht de Heid in Sünnschin ut!
45
Breet vœr de schöne Österstrat –
46
Töf hier mal! ehr wi wider gat.
47
Dat gift hier so vęl Smucks un Nies,
48
Man ward dat Markdags kum mal wis.
49
Allee un Jümfernstig sünd klar,
50
En Steenbrügg leggt se tokum Jahr,
51
De Pohl ward utdämmt un beplant
52
Mit Büsch un Böm un allerhand,
53
Un Abends brennt der langs den Stig
54
An jede Pahl en glasern Lüch.
55
Ja, ja! so ward wi afpoleert,
56
An alle Ecken operklärt. –
57
Sühst du dat Hus hier wat torügg?
58
Ut Finster kikt en ol Gesich,
59
Een lœhnt op Krücken ut de Dœr,
60
Barfote Junges spęlt dervœr,
61
En Griskopp wascht sik bi de Pump,
62
En Olsche sitt der still un stump:
63
Dar kumt en Rędner an un fecht,
64
Keen Minsch versteit em, wat he seggt,
65
He sparrt de nakten Föt vuneen,
66
De Büxen sünd em vęls to kleen,
67
He rędt gewalti to de Annern,
68
Denn fangt he mächti an to wannern.
69
Wat is dar los? Wats dat vœrn Kram?
70
Du – dats uns Heider Rumpelkabn!
71
De ward vun Sünn noch Maan ni hell,
72
Ni Katt noch Hund besöcht de Stell,
73
As höchstens mal de Dischergesell;
74
Dar sitt dat vull vun ole Knaken,
75
Verstand toschann', dat Hart tobraken,
76
Dar sitt en Welt so old un krus
77
Un smoki, as dat ole Hus,
78
Vull Dünjens, Märken un Geschichten,
79
Un Höhnergloben trotz de Lüchten:
80
Dat spökelt hier noch apenbar,
81
As domals, do dat opbu't war. –
84
In Jahren kumt dat mal vellicht,
85
Dat man en Stück ton Vœrschin kriggt:
86
En Kassen mit en oldmodsch Slött,
87
Wormfręten Borrn un half verrött:
88
Dar kikt en Blatt rut mit en Bild,
89
Swinsleddern Inband, mal vergüldt,
90
En Dos' ut Mischen mit en Kopp,
91
Hollandsche Rimelsch stat darop:
92
Mynheer mit Kalkpip oppe Tünn,
93
En nakten Neger inne Sünn,
94
En Schipp mit Sęgeln wit int Meer,
95
En Mann mitn Mistfork achterhęr –
129
Baron vun Unruh! vull in Staat,
130
Kumt nie ahn Hannschen op de Strat,
131
De schęvsche Hot opt rechter Ohr,
132
In linken Arm dat spansche Rohr,
133
An jede Flicken putzt un börst,
134
Hett jümmer Hosten, jümmer Dörst,
135
Is gnädi gegen Lütt un Grot,
136
Huldsęli vœr en Botterbrot. –
137
Klein Jule föhrt de beste Dag,
138
Se sitt un plœtert, un se lacht!
139
Dof is se, hett keen Tähn in Mund,
140
Doch rode Backen vull un rund.
141
Se snackt to jede Kind un Küken,
142
Wit inne Feern mit Wink un Nücken,
143
Un mit de Böm, un mit de Steen,
144
Un Nachtens mit sik sülm alleen. –
153
Doch is de Sünn man ünnergan
154
Un hier un dar de Lichten an,
155
So kumt he ruter lis' und sacht,
156
En Schattenbild vun Dod un Nacht,
157
Op leddern Slarren, lank un dünn,
158
Un lurt na alle Ecken hin;
159
Denn witscht he anne Hüs' hentlank
160
Un glupt in jeden düstern Gank,
161
Un makt um jeden Minsch en Bagen,
162
As gung en Gaudeef ut opt Jagen.
165
Schleif-Scheeren-schleif is sülm wat stuf,
166
Sin Pudelkopp is as en Duv,
167
Doch redt he gut, »schärft« vœr Baron,
168
Makt Pipendöpp, un Höd ut Spon,
169
Sin Swęwelsticken sünd op chemisch,
170
Garvt Mullwarpshüd un Rötten semisch,
171
Kann Sęben binn' un Tassen nedn
172
Un Proppens ut en Buttel tehn.
173
An ole Theepütt fat he'n Nipp
174
Un sett de Musfalln op de Wipp,
175
He lödt un smędt, bögt Ösch un Haken,
176
Kann mischen Kęden sülwern maken,
177
Ol Wedderglœs un Kaffemœln
178
De bringt he as en Uhr tum Spęln.
179
Ok kann he Spitz un Pudel schęrn,
180
Un junge Hunn' de Anstand lehrn:
181
Am besten is he doch inn Snack,
182
Un Meister in de Kautoback. –
207
Persepter nimt sin Bok tofat
208
Un tritt mit Anstand rut na Strat.
209
De Karklüd kamt em all entgegen,
210
He wannert langsam siner Wegen.
211
Doch wenn de Karkenklocken swigt,
212
So tritt he jüst hier oppen Stig.
213
Denn steit Baron un röppt: he kumt!
214
De ganze Imkorf is verstummt.
215
Doch hört man baben œwert Dack
216
En Knirrn un Knarrn un Klacke – klack,
217
As sleist du 'n Kannsputt mit en Stock:
218
Dat 's de ol ręten Klingerklock.
225
Des Abends drippt man se wul mal
226
In Maanschin achter in den »Saal«.
227
Baron, in Lœhnstohl, hett tracteert;
228
Se snackt un lacht; de »Dod« studeert
229
Avisen, dicht ant Finster lœhnt.
230
Wück Frunslüd huckt in Eck un klœnt.
231
Sęweringsche brummt en Grabgesank,
232
Sleif-Scheeren makt en Uhrkęd blank.
233
Klein Jule lacht un snackt un rœtelt
234
Andächti mit den Kaffekętel.
246
As noch de Tid en anner weer,
247
Do seten se as Knecht un Herr:
248
De Een in Kutsch un Chees' so smuck,
249
De Anner hoch vœran to Buck.
250
Dat Schicksal rückt un rückt so lang:
251
Nu sitt se op desülwe Bank.
252
Wenn dat se noch mal deper sett,
253
So ligt se beid int swarte Bett;
254
Dar kriggt dat Unglück Ruh un Fręd,
255
Un Æwermoth desülwe Stęd.
262
»jawul, Jehannohm! dats ok wahr!
263
Dat ward, to Hauaarn, föffdig Jahr.
264
De Kaffe weer noch ganz wat Nies,
265
Wi drunken ok bi Ammerwis'.
266
Greet Unhold kenn em nich to kaken,
267
Se wull noch eerst en Bohnsupp maken.
268
Wa war se dull! wa hebbt wi lacht!
269
Dat weer so warm de ganze Nacht!
270
De Dœr stunn op vun Gaarn nan Saal,
271
Ohm gung der buten op un dal,
272
Un steek He mal de Kopp in Dœr,
273
So sä He: Junges, wüllt jüm mehr?«
274
Jehannohm sitt un folt de Hann',
275
Jehann is still un süht em an,
276
Denn fangt Jehannohm wedder an:
277
Ni wahr, Jehann? Wer harr dat dacht?
278
Dat kann doch kam as Dod un Nacht!
279
Min Vater sä al, Glück un Noth
280
De harrn ęr Stunn' as Ebb un Floth.
281
Nu blitzt de Strand, nu schint de Sünn,
282
Nu geit de See darœwer hin.
283
De Waggen brękt dœr Dik un Land,
284
Denn spęlt de Kinner op den Strand. –
285
Wi wahn bi Büsen dicht ant Haff,
286
Um Hus un Wurth en brede Graff,
287
En Brügg na Strat, nan Dik en Steg,
288
Denn seegn wi œwer de Watten weg;
289
Dar kunn ik ganze Namdags stan
290
Un seeg dat kamn un seeg dat gan:
291
Nu schümn de Waggen grau un grön,
292
Nu weert en Dęl so drög un schön.
293
Un weeg der'n Sęgel stolt un hell,
294
So dröm ik mit vun Well to Well;
295
Un leeg de Strand der still un witt,
296
So seet un sünn un dröm ik mit.
297
Denn spęln de Möwen op den Slick,
298
Denn gungn de Schap ann Butendik,
299
Denn seeg de Scheper as en Pahl
300
Mit Hund un Stock vun Dik hendal.
301
De Fischer wahn der ęben hin,
302
He harr de Netten inne Sünn.
303
He gung na Heid mit Kraut un Stint,
304
De Netten flick sin Broderkind.
305
De hollt ęr Arbeit op den Schot,
306
De driggt ni Strümp, de driggt ni Hot,
307
Dat gröne Gras dat is ęr Stohl,
308
De swarten Lucken sünd ęr Shawl,
309
So seet se ganze Sommerdag'
310
Un flick un stück un triller sach.
311
Ok flech se Körv ut Weed un Spön,
312
Weer jümmer schu vœr sik alleen.
313
Keem unversehns en Minsch ęr neeg,
314
So schot se as en Lamm to höch,
315
– Flink weer se, as en jähri Fal –
316
Un flog vun Dik to Hus hendal.
317
Doch seeg ik ęr mitünner sitten
318
An schöne Abends still to knütten,
319
Wenn't Water as en Spegel weer
320
Un Sęgels trocken œwert Meer:
321
Denn streek se sik dat Haar torügg
322
Un heel de Fingern babnt Gesich,
323
As wull se mit in Schipp un Boot
324
Æwer den Spegel, œwer de Floth,
325
Un mit de Sünn, de ünnergung,
326
Un mit de Swan, de lisen sung.
327
Denn kunn ik sachen neger gan,
328
Denn heff ik öfter bi ęr stan,
329
Un seeg de Ogen deep un klar
330
Un swarter, as dat swarte Haar,
331
Doch starr, as wenn se dröm un sleep
332
Oder sik wegdach inne Schęp.
333
Doch sä ik noch so sach: Gunabnd,
334
So fahr se mit en Schreck tosam,
335
So schu, as harr se wat verschüllt,
336
Un seeg mi an, as weer se wild;
337
Doch wuss se bald, ik meen't ni slecht,
338
Un funn sik na un na torecht.
339
Seggn dę se nix, as wenn ik frog,
340
Doch ik weer junk, wi weert genog,
341
Ik wull man snacken un ęr hörn.
342
Se harr en Stimm, dat bęv, dat klung
343
Mi jümmerlos, as wenn se sung.
344
Dat weer ni lud, dat weer ni klar,
345
Ik weet ni – rein so sunnerbar – –
346
Ik dröm noch öfters, wa se sä
347
Op eenmal: Nu Jehann ade! –
348
Ik fahr tosam, as weert en Klang –
349
Denn swęv se al de Dik hentlank,
350
Un glitsch hendal so lis' un licht,
351
As wenn en Duv to Nesten flüggt.
352
Ik seeg ęr na un sä Ade –
353
Denn seeg ik wedder op de See,
354
Mi düch, de Wellen, oder de Swan
355
Sän Ade, ade! Jehann ...
362
Ik weer ni truri, wenn se ging;
363
Dat weer je so – wer kunn dat dwing'?
364
Dat Water harr je ok sin Will
365
Un keem un gung un blenker still,
366
Un Dag un Nacht de gungn ęr Gank
367
Un Storm un Larm un Swangesank,
368
Un Wintersnee un Vœrjahrssünn
369
De trocken as de Waggen hin.
370
Wer wull se stüern, wenn se keemn?
371
Un holen, wenn se Afscheed neemn?
372
Dat weer je binn' so still un warm,
373
Wenn't buten snie un storm un larm;
374
Dat weer noch schöner buten vœr,
375
Wenn Summer leeg op Strand un Meer.
376
Ik söch ęr nie, un drop ęr doch,
377
Ik dach an nix un harr genog,
378
Ik seeg man, wa se gröter war,
379
Wa fin un bleek, mit swarte Haar.
380
Wa arm – dat leet ik mi ni dröm',
381
Ik broch ęr nix as Strüß un Blöm'. –
382
Ęr Ohm de sprok tobraken Platt,
383
Seeg düster ut un brun un swatt,
384
En groten Mann, ok so vœr sik.
385
He stunn mitünner op den Dik,
386
Weer in Gedanken ganz verdeep,
387
Un starr in See na Böt un Schęp.
388
Wer harr dat dacht? – In Harst al lat –
389
De Blœder welken oppe Strat,
390
De Appeln weern al ut den Garn,
391
Wi harrn dat hild de Bohn' to aarn,
392
De Spinnwipp glinstern mank de Stoppeln,
393
De Ossen brüllen vun de Koppeln,
394
Dat weer so still, man kunn se hörn
395
Noch lisen ut de widste Feern;
396
De Wagens klœtern langs den Weg,
397
Un Stuff un Nęwel steeg to höch.
398
Ik fohr uns letzte Slępen rop,
399
De Knechten legen möd derop,
400
Se snacken lis', as man wul deit,
401
Wenn wedder'n Summer slapen geit;
402
Doch hör ik't All, ik fohr man sach,
403
Ik weer wat swar de hele Dag,
404
Mi keem dat Feld so lerri vœr,
405
Ok dur mi't um de möden Pęr ...
418
Am Ende seggt der Een: »Dar süh!
419
Nu sett he endli Sęgel bi.
420
Dar buten is noch Osten-Köhln,
421
De schall der bald heruter wöhln.
422
Se seggt, dat is en grote Kaar.
423
Wa kann't doch gan! wa sunnerbar!
424
Ik ree hier jüs vunmiddag dal,
425
Do keem dat Boot an, wat se hal.
426
Wi meenn je dat't Zigeuners weern,
427
Am Ende sünd't doch feine Herrn.
428
Dat munkel ok wul dann un wann,
429
Doch wer se kenn, wer löv deran?
430
Genog, ik seeg dat Boot der stürn,
431
Un do de Fischer un de Diern.
432
He harr je wul aln Teken sehn,
433
Se legen beide op de Kneen,
435
Doch kunn'k ni ruthörn, wat he sä,
436
Mi düch, keen Dütsch – do lęn se an,
437
Un ruter sprung en groten Mann,
438
Heel fein in Rock, vun Hut un Haar
439
Jüs as de Fischer, ganz un gar,
440
Se sän, sin Broder – dat's wul so –
441
De sprung int Flegen op se to,
442
Un harr se fat in jeder Arm
443
Un ween, dat much en Steen erbarm'.
444
Denn gungn se, as se gungn un stunn'
445
Un weern int Boot un weern verswunn'.«
450
Wa ik to Hus keem, weet'k ni mehr.
451
Mi dücht, wi sęgeln œwert Meer.
452
Ik stunn un harr ęr bi de Hand,
453
Do keemn wi in en herrli Land,
454
De See de leeg der spegelblank,
455
Dat Gras dat grön ann Strand hentlank,
456
De Böm de wussen himmelhoch,
457
Ok weern der Blœd un Blöm genog,
458
Dat weer so fremd un doch so blid,
459
As man wul op de Biller süht.
460
Denn frag ik ęr un seeg ęr an:
461
Seggst du wul nu: Ade Jehann?
462
Denn schüttel se de swarten Haar,
463
Doch weer se stumm un sunnerbar,
464
Un schul de Ogen mit de Hand
465
Un starr herœwer œwern Strand,
466
Ik ok, in vuller Angst un Weh,
467
Un seeg en Sęgel inne See,
468
Un denn en Placken, denn en Boot,
469
Un denn en Fremden, fein un grot,
470
In Rock mit gnęterswarte Haar
471
Un as de Fischer ganz un gar.
472
De neem ęr fat, mi war so weh,
473
Denn sä se: Nu Jehann, ade! – –
490
Hö, hö! de Annern ward noch lud!
491
Schleif-Scheeren putzt wul'n Dünjen ut!
492
He hett son Art to »Sęgeldrücken«,
493
Dat Alle lacht as schulln se sticken.
494
Denn ward de »Dod« dat gar to dull,
495
He hęvt de Hann' vun Zeitungs vull,
496
– Wul meist en Halfstig Jahr to old –
497
He hęvt de Hann', un hett se fold,
498
Un seggt: Wa mœgt Ji so vertelln!
499
Antwerpen brennt de Citadelln!
500
In Frankrik is dat Solt so dür!
501
De ganze Süden steit in Für!
502
Dom Michel hett Dom Carl besieg!
503
Dat durt ni lang, so hebbt wi Krieg!