Johann, blif hier – blif hier, Johann!

Bitte prüfe den Text zunächst selbst auf Auffälligkeiten und nutze erst dann die Funktionen!

Wähle rechts unter „Einstellungen“ aus, welcher Aspekt untersucht werden soll. Unter dem Text findest du eine Erklärung zu dem ausgewählten Aspekt. Nicht jede Anmerkung ist für die Analyse gehaltvoll.

John Brinckman: Johann, blif hier – blif hier, Johann! Titel entspricht 1. Vers(1842)

1
Johann, blif hier – blif hier, Johann!
2
Wat wist du in Amerika!
3
Blif hier, wenn ick di raden kann;
4
besinn di doch un denk eens nah!
5
Du seggst, di hölt nu keen Spann Pir,
6
noch vör de Aust denn schall dat furt:
7
denn dat's doch hier all nicks nich mihr –
8
Amerika, dat is de Urt!

9
Du seggst, dat du hier racken möst
10
un slawen möst, Johr in Johr ut –
11
dat in dat Dörp keen Pird du weest,
12
sau lat noch ran, sau tidig rut;
13
wat du ok in dei Sälen liggst,
14
di afmarachst un an di spannst –
15
wer weet, wennihr du Hüsung kriggst,
16
wer weet, wennihr du frigen kannst.

17
Weet Gott, dat du dat suer hest!
18
Dat is woll wohr, dat is woll wiß;
19
doch hest du ok dat Allerbest:
20
Gesundheit, de von Isen is.
21
Een ihrlich Blaut hest du dorbi,
22
un ihrlich hett noch nie verdarwt –
23
un noch up eens verlat du di:
24
dei Gäus gaht allerwägen barft.

25
Un wer man will, un wer man mag,
26
de sleiht sick ok bi uns noch dörch,
27
de kümmt ok œwer'n legsten Dag
28
woll weg in oll Land Mäkelbörg;
29
de brukt nich in de wide Welt
30
un in dat Blag' irst rin tau gahn –
31
wenn he sin Sak man schicklich stellt,
32
blifft up sin Been ok hier he stahn!

33
Un geiht't nich all sau, as dat schall
34
un as du müchst – kümmt Tit, kümmt Rat.
35
Wer fast steiht, kümmt nich licht tau Fall,
36
un keen Aust kem noch vör de Saat;
37
un sühst du ok nich Stig noch Steg
38
un weest nich mihr, ob hül ob hott –
39
man drist grad tau! Dat is de Weg,
40
denn kümmt dat Glück, dor helpt di Gott.

41
Denn kümmt't oft bäter, as du dacht,
42
denn sleiht up eens di allens in,
43
denn dreiht sick dat, denn treckst du sacht
44
noch in den besten Katen rin;
45
kriggst Stall un Goren, Gaus un Kauh,
46
Fru, Jören, Hohn un Hahn un Swin,
47
büst achterher vergnögt dortau,
48
kannst anners du vergnögt man sin.

49
Doch kümmst du nah de anner Sit
50
von dat graut Water, glöw du man,
51
dor helpt ok wider nicks as Flit,
52
möst du noch eens sau dull heran.
53
Dor ward dat Smolt up't Brot ok gragt,
54
wenn eener noch sau flitig plögt;
55
dor is keen Minsch, de nah di fragt,
56
üm di den lütten Finger rögt.

57
Dor rackt een jeder för sick sülst,
58
un dor heet klauk, wer düchtig lüggt
59
un wer sick hœgt, wenn up dat düllst
60
he di beschummelt un bedrüggt.
61
Dor heet dat: Help di sülst un süh,
62
wur dörch du kümmst un wur di't glückt!
63
Wat schert un deit dat uns, wur di
64
din Stäwel knipt, din Schauh di drückt!

65
Dor is all mennig, meenigeen –
66
un keen Minsch hülp von alltausam' –
67
von Schauh un Kittel, Strümp un Been
68
un achter'n Tun tum Starben kam'.
69
Un mennigeen de sitt noch dor,
70
denkt Nacht un Dag nah Hus torügg,
71
kem wedder œwer't Water gor
72
un gor tau girn – he kann man nich.

73
Dat is, as wenn utwussen Böm
74
man utgröfft un ümplanten deit,
75
de quint sülst in den besten Lehm,
76
un hewwt se noch sau gaut sünst bleuht;
77
dat is, as wenn 'ne Stark man drifft
78
von'n Dreesch herin in Wisch un Brok –
79
wenn se dor stört't un dot dor blifft,
80
wat Wunner ok – wat Wunner ok!

81
Denn sittst viellicht, wer weet wur bald,
82
du ok, verraden un verköfft,
83
in sonn amerikansche Wald,
84
as vör di väl all säten hewwt –
85
un denkst, dat ick dat sau hier drap,
86
dat is min Straf, viellicht min Dod;
87
wuarüm wir ick ok sonn oll Schap
88
un sprüng dei Hamels nah in'n Sot!

89
Denn denkst an din oll Dörp sau girn,
90
wur oft du dor hest eggt un seiht,
91
wat dor för schäune Käuh doch wir'n –
92
un wat de Weit se woll all meiht?
93
Un as du noch den dullen Hingst,
94
den bleßten, ünner Sadel redst –
95
un as du Mai noch halen güngst
96
un mit Marik noch danzen dedst;

97
un denkst, was dor ok väl man schlicht
98
un künn dor bäter wäsen väl
99
un was de Arbeit ok nich licht –
100
man leg doch up'n warmen Pœhl.
101
Du wüßt doch dor, wuaran du wirst,
102
dor was doch Rat, dor was doch Hülp,
103
dor kem doch Gotts Wurt noch tauirst
104
un hadd doch jede Pott sin Stülp.

105
Un geihst du weg un dröppst dat gaut,
106
as dat dor weck woll drapen mœgt,
107
denn isern Blaut un isern Maut
108
de slahn den Düwel allerwägt –
109
wat helpt dat all! Taufrädenheit
110
de waßt nich West, de waßt nich Ost,
111
de waßt, sau wit een Minsch ok geiht,
112
doch narrns as in sin eegen Bost.

113
Du seggst, wat höllt di hier? Johann!
114
Du wist nu nah Amerika –
115
kik doch din'n ollen Vader an!
116
Fröggst nicks nah din oll Moder nah?
117
Un wenn se ok nich Hoff un Veh,
118
nich Wisch un Feld up di verarwt –
119
sonn oll Lüd deit dat gor tau weh,
120
wenn wit von ehren Sœhn se starwt.

121
Dat Öller is all sau sau kolt;
122
un hewwt sei ok ehr Ollendeel,
123
dat is sau eensam, wenn man olt –
124
dat is nich half, dat is nich heel.
125
Dei Knaken lahm, sau fack dei Arm',
126
de Gicht de sitt in Hand un Tehn,
127
di früst – un sittst du noch sau warm,
128
du sühst – un kannst doch recht nich sehn.

129
Dat is 'ne gor tau lege Tit –
130
doch ach! wur leg – doch ach! wur leg,
131
wenn man een Kind hett, dat sau wit,
132
wit weg von sin oll Öllern tög;
133
sau wit – man süht em nie nich mihr.
134
Wur lang ward denn de Happen Brot!
135
Sonn oll Mann wünscht sick in de Ir',
136
sonn oll Fru mücht woll, se wir dot.

137
Keen Kinnskind sett't sick up sin Knee,
138
keen Kinnskind sitt up ehren Schot;
139
ehr Og ward ümmer fucht, wenn se
140
man hürt von Brut un Brüjam blot;
141
se möt an di denn denken glik,
142
wen se di günnen deit as Fru:
143
keen Dirn geföllt ehr as Marik,
144
de nehm di woll – doch wur büst du?

145
Un wenn dat Fierabend wad
146
un all Lüd sitten vör de Dör,
147
denn sünd ehr beid' de Ogen natt –
148
wer klœhnt mit em? Wer klœhnt mit ehr?
149
Wer spreckt för se een gaudes Wurt,
150
wenn't nödig deit, mit rechte Schick?
151
Ehr Sœhn, ehr eenzig Sœhn is furt,
152
un nümms nich sünst de rüppelt sick.

153
Un kümmt de Dod tauletzt un nimmt
154
se weg, denn is dat grad noch sau;
155
wer sorgt denn för dat Sark? Wer kümmt
156
un drückt ehr sacht de Ogen tau?!
157
Kik doch din'n ollen Vader an!
158
Fröggst nicks nah din oll Moder nah?
159
Nicks nah Marik? Blif hier, Johann!
160
Wat wist du in Amerika!

(Haider, Thomas. A Large Annotated Reference Corpus of New High German Poetry. In: Proceedings of the 2024 Joint International Conference on Computational Linguistics, Language Resources and Evaluation (LREC-COLING 2024), S. 677–683, Torino, Italia. ELRA and ICCL. 2024. Ursprünglich aus: Deutsches Textarchiv, CC BY-SA 4.0.)

Einstellungen

    Text teilen & herunterladen

    PDF-Export

    Arbeitsblatt zur Interpretation herunterladen

  • Äußere Form

  • Sprachlich-inhaltliche Analyse

  • Voller Zugriff auf Textopus

    • Interaktive Analyse von über 65.000 Gedichten und über 700 Dramen

    • Zugriff auf mehr als 400 Rezitationen und hilfreiche Epochenübersichten

    • Mit Aufdeckfunktion zum Selbstlernen von Stilmitteln, Kadenzen, Metrum u. v. m.

    Textopus App

    Textopus-App

    € 4,99/Jahr
    In-App-Kauf
    Apple App StoreGoogle Play Store
    Klett Digitale Unterrichtsassistenten

    Für Lehrkräfte

    Kostenlos in ausgewählten Digitalen Unterrichtsassistenten der Deutsch-Lehrwerke des Ernst Klett Verlags
    Deutsch kompetent
Textopus kann Fehler machen. Überprüfe die Informationen. Teils KI-gestützt. Siehe Hinweise zur möglichen Fehleranfälligkeit.