9. De Korten

Bitte prüfe den Text zunächst selbst auf Auffälligkeiten und nutze erst dann die Funktionen!

Wähle rechts unter „Einstellungen“ aus, welcher Aspekt untersucht werden soll. Unter dem Text findest du eine Erklärung zu dem ausgewählten Aspekt. Nicht jede Anmerkung ist für die Analyse gehaltvoll.

Fritz Reuter: 9. De Korten (1842)

1
Drei olle Gesellen von Jägerort,
2
De seten mal trulich tausamen,
3
Un't hett ok gor so lang nich wohrt,
4
Sünd s' in't Vertellen kamen.

5
Sei seten tausamen vör't Abenlock,
6
Vertellten sick olle Geschichten;
7
In't Rühr, dor stunn en Pöttken Krock,
8
De Lippen mal antaufüchten.

9
De Keinflamm schot bald up, bald dal
10
Un smet so'ne flackernde Lichter
11
Un lücht mit ehren roden Stral
12
Herin in de grisen Gesichter.

13
Dunn seggt de ein, oll Rahfaut was 't:
14
»up Stun'ns is't niderträchtig;
15
En jeder glöwt man, wat em paßt,
16
Dat anner is em verdächtig.«

17
»ja«, seggt oll Voß, »nu glöwt mihr kein;
18
Wenn wi von Jagd berichten,
19
Denn stimmen s' all glik äwerein:
20
Oh, wo! 't sünd Jagdgeschichten!«

21
»ja«, seggt oll Rohd, »un jeder deiht,
22
As wir'n dat luter Lägen;
23
Un Jagdgeschichten nennen sei't,
24
Wat wi mit Ogen segen.«

25
»taum Bispill man«, seggt Rahfaut, »will man seggen,
26
Wenn ick 'ne wohr Geschicht bericht,
27
Dor ward sick männigein dorwedder leggen
28
Un segg'n, dat is 'ne Jagdgeschicht;
29
Un de Geschieht is würklich wohr. –
30
Ick hadd mal vor en halw Stig' Johr
31
En Häunerhund, was Pluto nennt.
32
Na, Vadder Voß, du hest em kennt,
33
'ne staatsche Fahn, en beten bunt,
34
Doch schadt em nich, was en kaptalen Hund,
35
Stammt noch von Dahlitz sine Raß.
36
Mit den hadd'ck mal en netten Spaß:
37
De Hund was hellsch up't Apportier'n,
38
Un ick un Dahlitz seten mal tausamen,
39
Dunn müßt taufällig grad de Stubendirn
40
Taum Füermaken rinne kamen;
41
Sei hadd 'ne Schüpp vull gläugnig Kahlen,
42
Un de oll Schüpp was woll tau vull,
43
Genaug, wat Tügs, dat föll hendalen.
44
Na, min oll Vadder Dahlitz schull
45
Un seggt: ›Bring' fix 'ne Tang herin!‹
46
›ih, ne‹, segg ick, ›lat sin, lat sin!
47
Min Pluto kann s' jo ranne halen.‹
48
Un: ›Pluto! Hir! Da! Faß! Apport!‹
49
De Hund ok glik d'rup in, un – kort,
50
Hei apportiert uns all de Kahlen.«

51
»je, Vadder«, seggt oll Voß. – »Je, Vadder«, seggt oll Rohd.
52
»de Sak ...«, seggt Voß. – »De Sak ...«, seggt Rohd,
53
»min Glowen is süs ok woll tämlich,
54
Indessen doch ...« – »Dat glöw ji nich?
55
Meint ji, min Pluto wir so dämlich,
56
As hei de Kahlen ranne bröcht,
57
Dat hei dat Fü'r namm in de Snut?
58
Hei böhrt tauirst den Achterbein tau Höcht
59
Un ded sick irst de Kahlen ut.«
60
»ja, dat hett denn en annern Grund«,
61
Seggt Voß. – »Ja«, seggt oll Rohd,
62
»hei makt sick irst de Sak kommod.
63
Ja dat, dat glöw ick von den Hund.«

64
»ja, Vadder«, seggt oll Förster Rohd,
65
»wat wohr is, möt wohr bliwen,
66
So'n Hund sin Klaukheit is so grot,
67
Dor kann ein Bäuker von schriwen.«

68
»ja«, seggt oll Voß, »dat is bekannt,
69
Weck von de ollen Tölen,
70
De deiht taum Minschen blot de Hand
71
Un Sprak un Utsicht fehlen.«

72
»ja«, seggt oll Rohd un langt in't Rühr,
73
»un dat s' den Krock nich mägen,
74
Süs süll'n wi s' nich von uns' Kalür
75
Tau unnerscheiden dägen.«

76
»tum Bispill man«, seggt Voß, »ick hadd mal einen,
77
Güng as de annern up vier Beinen,
78
Doch satt dor woll wat anners in,
79
Denn wenn de Hund vör Häuner stünn,
80
Denn künn ji segg'n: Allong! Avang! –
81
Min Caro kihrt sick gor nich dran.
82
Ji künnt en locken, künnt en fleuten,
83
Ji künnt en slahn, ji künnt en scheiten –
84
Hei dreiht sick üm un kek jug an,
85
Schüddt mit den Kopp un swenkt de Fahn
86
Un blew denn stiw un stramm bestahn.
87
Un üm den Hund müßt ick so hundsvöttsch kamen!
88
De Förster Slang' hadd mal so'n Semeristen,
89
Denn hadd hei up de Jagd mitnamen;
90
Na, de oll dämlich Bengel müßt en
91
Vör'n Voß anseihn un – denkt jug! – schot
92
Den Hund vör mine Ogen dod.«
93
»pfui, dat was jo entfam!« seggt Rohd.
94
»ja«, seggt Rahfaut, »indessen mit dat Stahn,
95
Dat kannst du grad' nich wat besonders nenn'n.«
96
»ih, Vadder, horch doch irst an't En'n!
97
Ick wull vertellen, wo't mi sülwen gahn:
98
De Hund was dod, un in de Häunertid
99
Gah ick mit Slangen äw're Stoppel –
100
Nu denkt jug mal, wat dunn geschüht!
101
Wi wiren taufällig in de Preisterkoppel,
102
Mit einmal künn'ck nich wider gahn,
103
Vör'n Tüftenfeld blew ick bestahn
104
Un kek dor in de Tüften rin;
105
Oll Slang, de rep – je ja! ick stünn.
106
›kumm hir doch her!‹ – Je ja! ick stünn!
107
Ick schüddt den Kopp, ick kek em an,
108
Un hadd'ck en Start hatt, hadd'ck em rögt.
109
Na, Slang', de kamm nu nah mi 'ran,
110
Un hurrrr! vör mit tau Höchten flög't,
111
Dunn was ick los, weg was de Bann!«

112
»je, Vadder ...«, seggt Rahfaut. »Je, Vadder ...«, seggt oll Rohd,
113
»min Glow is frilich tämlich grot,
114
Indessen doch – dat mit dat Bannen
115
Woll nich up Stun'ns mihr glöwen kann en.«
116
»wirst du't nich«, seggt Rahfaut, »ick säd: hei lüggt,
117
Dit is denn woll so'n Jagdgeschicht.«
118
»na, wenn'ck jug äwerst seggen dauh,
119
Wo't mit de Sak gung richtig tau,
120
Denn ward ji glöwen, wat ick spraken:
121
As Caro müßt so hundsvöttsch starben,
122
Dunn let'ck sin Fell mi nahsten garben
123
Un let dorut 'ne West mi maken;
124
De hadd ick an. De
125
As ick wull in de Tüften rin:
126
De
127
Un ick stünn mit.
128
Na, glöw ji dit?
129
Nu red mal einer!«
130
»ja«, seggt oll Rohd, »ja,
131
Denn stünnst nich
132
»caro'n sin Fell!« seggt Rahfaut, »so?
133
Denn makst nich
134
Nu dat du't uns vertellst utführlich,
135
Nu is de Sak jo ganz natürlich.«

136
Sei redten d'räwer nu hen un her;
137
Stats süs von Dannen un von Bäuken
138
So redten s' jetzt von ungefähr
139
Von nicks as Bannen un Späuken.

140
Oll Voß vertellt 'ne Späukgeschicht,
141
Oll Rahfaut weit s' noch beter,
142
Oll Rohd stüt't sin vergritzt Gesicht,
143
Recht as en Spitzbauw let'e,

144
Un richt't sick up un seggt tau en:
145
»will jug en Stück vertellen,
146
Un wenn de Sak nich wohr is, denn
147
Sält ji mi Lägner schellen.

148
Den letzten Frühjohr vör drei Johren,
149
Dunn güng ick mal herin nah Wohren,
150
Wull Pulver halen, min was all.
151
Bi Zeunern kreg'ck en denn ok ball,
152
Un as dat an tau düstern fung,
153
Namm ick min Flint un Tasch un gung.
154
Dat was son'n richtig Sneppenweder,
155
En beten grusig un nich kolt
156
Un nich en lüttes Spirken Wind.
157
Nu heww ick an de Mod' menleder,
158
Dat, wenn ick kam dörch Busch un Holt,
159
Gah'ck ni nich mit 'ne leddig Flint.
160
Ditmal hadd't noch en annern Grund:
161
Mi was dat kamen in de Kund,
162
Dat in Herrn von Aprillen sin Revir
163
En wunnerschönen Rehbuck stünn,
164
Un wenn't ok in de Schontid wir
165
Un wenn't ok grad nich min ded sin,
166
't kunn ok den Hals jo just nich kosten.
167
Na, min oll Flint, de streute sihr,
168
Ick nem denn nu en gaud Deil Posten
169
Un ok 'ne Handvull Numm'ro Null
170
Un lad't oll Ding bet baben vull
171
Un stell mi in den Holt nu an.
172
Ick stah, bet'ck nich mihr seihen kann,
173
Un smirks' den Hund un will all gahn,
174
Mit einmal brust dat dörch de Fichten,
175
De Dannen knacken, Telgen slahn,
176
Un dörch den Holt, dor flücht en Lüchten,
177
Dat was as Swewel antauseihn,
178
Hoch in de Luft, dor kraken Kreihn,
179
Min Hund de günst un krüppt mi mang de Bein,
180
De Stormwind packt mi von de Sid
181
Un smitt mi an 'ne olle Wid,
182
Un in min Angst, dor fat ick s' üm.
183
›gun Abend‹, seggt 'ne knarig Stimm,
184
›holl di man wiß, Gevatter Rohd,
185
Holl di an mi, denn deiht di't nicks.‹
186
Ick kik tau Höcht – en Kirl nah nigste Mod',
187
In brunen Liwrock un 'ne nankängsch Büx,
188
Den heww ick stats de Wid ümfat'.
189
Na, ick verfir mi denn un lat
190
Den Kirl nu los, as höll'ck'ne Adder,
191
Un frag em denn: ›Wo so ans: Vadder?
192
Ick bün Großherzogliche Förster.‹
193
›dat weit ick woll‹, seggt hei, ›min Bester,
194
Un einen rechten dägten büst.‹
195
Na, as ick mi taum Gehen rüst,
196
Dunn geiht de Zackermenter mit,
197
Un as hei nu so bi mi geiht,
198
Dunn seih ick, dat hei lahmen deiht
199
Un dat em hinnen up de Midd
200
Von't Liw so'n Bimmelbammel sitt.
201
Na, mi würd snurrig denn tau Maud';
202
Hei redt mit mi, un dat is gaud,
203
Ick antwurt dorup nich Swart noch Witt.
204
Na, endlich seggt hei: ›Vadder Rohd,
205
Wat hängt di dor so lang un grot
206
Den Puckel dal, wat is denn dat?‹
207
Un wil mi dat nu ketteln ward,
208
Segg ick: ›Dat is min Tobackspip.‹
209
›ih‹, seggt hei, ›lat mi 'n beting smöken.‹
210
›ja woll!‹ Un denk: Nu büst du rip.
211
Na, hei ward nu den Flintenlop
212
Sick fluggs ok mang de Tähnen steken,
213
Un ick bün denn ok nich tau ful
214
Un treck den Drücker unnen af,
215
Un-paff!
216
Fohrt em de ganze Schuß in't Mul.
217
Süh so, denk ick, süh so! Nu liggt'e.
218
Je ja! Je ja! – Hei sned en por Gesichter,
219
Schüddt sick en beten hen un her
220
Un säd dunn blot:
221
›scharpen Toback, Gevatter Rohd.‹
222
Dunn wüßt ick, wer hei wesen ded.«

223
»na«, fröggt oll Voß, »wer was de Gast?«
224
»musch Urian, de Düwel was't.«
225
Dunn stunn' de beiden annern up
226
Un schüdden mit den grisen Kopp:
227
»ne, Vadder, ne, du lüggst uns doch tau sihr,
228
Ne, an den Düwel glöw wi nu nich mihr.«
229
»dat glöw ji nich?« – »Ne, Vadder Rohd!
230
Du lüggst uns rein üm den Kredit.
231
Vör dissen was de Düwel Mod',
232
Nu lew wi in 'ne anner Tid.«
233
»je, uns' Herr Paster hett't doch glöwt.«
234
»ja, Vadder, dat's ok sin Geschäft,
235
De Mann, de sall dor ok von lewen,
236
De
237
Un nemen still ehr Tasch un Flint.
238
»ne, Vadder, ne, dat is woll nicks.
239
De brune Kledrock un de nankängsch Büx
240
Un denn de Düwel! – Dat's woll Wind.
241
Wer so wat seggen deiht, de lüggt;
242
Dit is 'ne richt'ge Jagdgeschicht.«

(Haider, Thomas. A Large Annotated Reference Corpus of New High German Poetry. In: Proceedings of the 2024 Joint International Conference on Computational Linguistics, Language Resources and Evaluation (LREC-COLING 2024), S. 677–683, Torino, Italia. ELRA and ICCL. 2024. Ursprünglich aus: Deutsches Textarchiv, CC BY-SA 4.0.)

Einstellungen

    Text teilen & herunterladen

    PDF-Export

    Arbeitsblatt zur Interpretation herunterladen

  • Äußere Form

  • Sprachlich-inhaltliche Analyse

  • Voller Zugriff auf Textopus

    • Interaktive Analyse von über 65.000 Gedichten und über 700 Dramen

    • Zugriff auf mehr als 400 Rezitationen und hilfreiche Epochenübersichten

    • Mit Aufdeckfunktion zum Selbstlernen von Stilmitteln, Kadenzen, Metrum u. v. m.

    Textopus App

    Textopus-App

    € 4,99/Jahr
    In-App-Kauf
    Apple App StoreGoogle Play Store
    Klett Digitale Unterrichtsassistenten

    Für Lehrkräfte

    Kostenlos in ausgewählten Digitalen Unterrichtsassistenten der Deutsch-Lehrwerke des Ernst Klett Verlags
    Deutsch kompetent

Fritz Reuter
(18101874)

* 07.11.1810 in Stavenhagen, † 12.07.1874 in Eisenach

männlich, geb. Reuter

plattdeutscher Schriftsteller

(Aus: Wikidata.org)

Textopus kann Fehler machen. Überprüfe die Informationen. Teils KI-gestützt. Siehe Hinweise zur möglichen Fehleranfälligkeit.