1
Wenn 'n Spitzbauw ut de Dör rut geiht,
2
Denn weit hei ganz genau Bescheid,
3
Wat den'n fehlt, von den'n hei geiht;
4
Doch wenn en Dokter rute geiht,
5
Denn weit seindag' hei nich Bescheid,
6
Wat sinen Kranken fehlen deiht.
7
Tau »Weit nich wo«, dor wahnt Herr Holtermann,
8
De kreg mal in sin leiw Gesicht
9
En Anfall von de fleigend Gicht.
10
Dat knep un ret un packt em an,
11
Dat purrt un bohrt in't Fleisch herümmer,
12
Un wat för Druppen hei ok sluckt
13
Un wat sin leiwe Fru ok brukt,
14
Je, dat würd slimm un ümmer slimmer.
15
Drei olle Wiwer pusten nu:
16
»dor sprüngen twei Kirls woll äwer den Tun,
17
De ein, de was blag, un de anner was brun.«
18
Helpt allens nich. »Na«, seggt de Fru,
19
»fik, lop nah unsen Dokter hen,
20
De kennt uns' Vadern sine Gicht
21
Un kennt ok sin Naturgeschicht.«
22
Fik kümmt taurügg: »De is nich in,
23
Hei ward woll up de Landstrat sin;
24
Doch wenn hei kem, denn süll hei kamen.«
25
»denn hal en annern, Fik, un lop!«
26
Je ja, je ja! De Dokters alltausamen,
27
De wiren ut, un Fiken drop
28
Sülwst bi de nervenswacksten Damen
29
Un in de Wirtshüs', wo sei süs doch kamen,
30
Nich einen von de Herrn Doktoren,
31
Sie wären alle ausgefohren.
32
Blot den Cichurgus Jakob Kalw,
33
Den find't s' tauletzt un slept em ran,
34
Doch Jakob, de is ok man halw,
35
Is dun, as einer wesen kann,
36
Hei's niederträchtig in den Storm
37
Un süht den Nikolaitorm
38
För 'ne steidelricht't Klistierspritz an.
39
Fik ledd't nu den Cichurgus 'rin,
40
Un as hei in de Stuw ward sin,
41
Dunn sammelt hei denn sin Gedanken
42
So gaud, as't geiht; nimmt sick tausamen
43
Un geiht an't Bedd un fröggt den Kranken,
44
Up wecke Ort hei dortau kamen.
45
»ick heww't so kregen«, seggt de Krank.
46
Nu fohrt em Jakob in't Gesicht
47
Un fingeriert de Back entlang.
48
»dat deiht woll weih?« De Krank, de schriggt.
49
»dat wüßt ick, dat dat weih dauhn ded.«
50
Un tippt nu wider hen un her,
51
Ob dit em nich noch weiher ded?
52
De Krank, de schriggt, dat't nich taum Utholl'n wir.
53
»nich wohr?« fröggt Jakob, »'t brennt as Fü'r.
54
Nu täuwen S' man, Herr Holtermann,
55
Nu klopp ick mal hir baben an,
56
Hir up den spitzen Backenknaken,
57
Wat S' denn woll för Gesichter maken!«
58
De Krank, de springt nu hell in En'n
59
Un grippt nah Jakob sine Hän'n
60
Un bröllt un schriggt un weihmert lud.
61
»nich wohr, dat holl der Deuwel ut?«
62
Fröggt Jakob Kalw, »nich wohr, dat brennt?
63
Sei makten ok en schön Gesicht.
64
Ja, Herr, dat is de fleigend Gicht,
65
Ick kenn s' gewiß, wenn s' einer kennt.«
66
»na«, fröggt de Fru, »wat sünd för Saken
67
Denn gaud dorför? Wat's denn tau maken?«
68
»tau maken? – Je«, seggt Jakob Kalw,
69
»tauirst nem wi hir dese Salw
70
Un ward'n em dat Gesicht insmeren,
71
De ward de bösen Dünst vertehren,
72
Un denn«, un leggt den Finger an de Näs',
73
»heww'n Sei kein Roborantium?«
74
De Fru, de steiht as in den Däs'.
75
»dat nich.« – »Villicht ein Mitigantium?«
76
»ne«, seggt die Fru, »dat ick nich wüßt.«
77
Je, seggt uns' Jakob, etwas müßt
78
Noch uter sine Salw gescheihn,
79
De Salw, de ded dat nich allein.
80
Ob sei kein Surkrut nich hett?
81
Dat hett sei, ja! »Denn nemen S't«, seggt Jakob,
82
»un slagen S't in 'ne rein Salwjett
83
Un legg'n S't den Kranken up den Kopp!«
84
Un geiht nu 'rut un seggt adjü.
85
»fik«, seggt de Fru, »oh, lop em nah!
86
Ob ok 'ne Bratwurst müßt dorbi?«
87
Un Fik kümmt t'rügg: »Ja, säd hei, ja!
88
Dat künn taum wenigsten nich schaden.«
89
Na, up Befehl von Jakob Kalw
90
Würd Holtermann nu ingesmert
91
Un mit 'ne gnäterswarte Salw
92
Sin leiwes Antlitz angeteert,
93
Un as en Turban up den Kopp
94
Lagg de Salwjett mit Surkrut,
95
Un baben lagg de Bratwust up,
96
Un unse gaud Herr Holtermann
97
Sach as en Muhrenkönig ut.
98
Un as hei dor so nüdlich sitten deiht,
99
Dunn kloppt dor wer, dunn kloppt wer an,
100
Un as de Dör nu apen geiht,
101
Dunn kümmt en Dokter rin.
102
Wo heit doch noch de Mann?
103
Sin Nam' ward doch nich Möller sin?
104
De Nam' is mi doch rein entfollen.
105
De ward den Puls bedächtig hollen
106
Un fragt nah dit un fragt nah dat:
107
Wo't nu woll sitt? Wo't irsten satt?
108
Hei fäuhlte sick woll höllschen matt?
109
Un ob hei sick all fäuhlte frischer?
110
Nah allens fragt de Dokter –
111
Wo heit doch noch de Mann?
112
Dat'ck mi doch nich besinnen kann!
113
Un seggt tauletzt: »Herr Holtermann,
114
Chirurgus Kalw sagt: fliegend Gicht.
115
Ich aber sag, das ist es nicht,
116
Hier ist was anders indiziert:
117
Der Puls ist klein, die Haut ist trocken,
118
Die schwarze Farbe im Gesicht,
119
Das Auge rötlich inflammiert,
120
Ich sage leider: schwarze Pocken.«
121
Un röppt de Fru allein sick 'ran:
122
»bestell'n S' dat Sarg man bi den Discher.
123
Un nu adjüs!« seggt Dokter ..... –
124
Wo heit doch noch de Mann?
125
Dat ick den Namen doch nich weit!
126
Mi is, as wenn hei Schröder heit.
127
»ja, Vadder«, seggt oll Nahwer Gräun,
128
»du büst entfahmten antauseihn,
129
Un din Kalür geföllt mi nich,
130
Din Utseihn is jo fürchterlich!
131
Wenn dat de swarten Pocken sünd,
132
Denn mak di man up wat gefaßt,
133
Ick heww sei einmal hatt as Kind,
134
Dat is en niderträcht'gen Gast
135
Un is en Hunnendanz up Socken.«
136
De Fru, de schriggt, un Fik, de schriggt:
137
»ne, ne, dit is kein fleigend Gicht!
138
Ne, ne, dit sünd de swarten Pocken!«
139
Un all'ns in'n Hus', dat weihmert lud:
140
»hei süht all ganz verännert ut,
141
Dit sünd de richt'gen swarten Pocken!«
142
Un an dat Hus up ap'ne Strat,
143
Dor lett wohllöblich Magistrat
144
'ne Tafel slagen mit 'ne Schrift:
145
»allhier ist schwarzes Pockengift!!!
146
Wir lassen jedermann gebieten,
147
Vor schwarzen Pocken sich zu hüten,
148
Es soll sich keiner unterstehn,
149
In dieses Haus hineinzugehn.
150
Wer dennoch aber Pocken kriggt,
151
Der wird vom hies'gen Stadtgericht
152
Als ihr Verbreiter angesehn.
153
Wonach ein jeder sich zu richten hat.«
154
Un Urt un Datum. »Hies'ger Magistrat.«
155
Dunn kümmt de Dokter Michel an,
156
Husarzt bi Herren Holtermann,
157
Hei hadd mal wedder switisiert
158
Un up de Landstrat rümflankiert.
159
»min Söhning«, seggt hei tau den Kranken,
160
»sei känen Ehren Schöpfer danken,
161
Mit swarte Pocken is dat nicks;
164
Sei angeteert mit Stäwelwichs.«