21. De Schapkur

Bitte prüfe den Text zunächst selbst auf Auffälligkeiten und nutze erst dann die Funktionen!

Wähle rechts unter „Einstellungen“ aus, welcher Aspekt untersucht werden soll. Unter dem Text findest du eine Erklärung zu dem ausgewählten Aspekt. Nicht jede Anmerkung ist für die Analyse gehaltvoll.

Fritz Reuter: 21. De Schapkur (1842)

1
So'n Gaudsbesitters sünd gewöhnlich
2
Gefährlich nägenklauke Ort,
3
Sei dauhn, as wenn de Weisheit ganz perßönlich
4
In ehren Kopp wir rinne fohrt.
5
Wenn ick Fru Weisheit äwerst wir,
6
In ehren Kopp wir ick nich rinne tagen,
7
Ick hadd mi leiwerst meid't in ehren Magen,
8
Dat's doch en vel behaglicher Quartier. –
9
Na lat't man sin, oll Fründ! Dat is man Spaß,
10
Wes't Ji man still! Gewt Jug taufreden!
11
Wat schert Jug dat, wenn Hinz un Klas
12
So in't Gelag herinne reden?
13
Wat makt dat ut, wenn Jug so'n Stubenhucker,
14
So'n jämmerlichen Kirl, so'n armen Slucker,
15
De nich 'ne Pip Toback is wirt,
16
Ok mal ens an den Wagen führt.
17
Nehmt Tint un Fedder, set't Jug dal
18
Un schriwt: »Mein lieber Moses, schickt mich mal
19
Gleich auf die Stell en dausend Daler Geld!«
20
Wenn
21
Un schriw mit »mir« un »mich« ok richtig:
22
»mein lieber Moses, lieber Freund,
23
Wollt Ihr mir nich en Taler leihn?«,
24
Denn paßt mal up, denn ward Ji't seihn,
25
Dat hei mi nich en Daler leihnt,
26
Un hadd'ck em ok wat vörgeweint. –
27
Na, wenn Ji dit bedenkt, oll Fründ,
28
Seggt, wir denn dat woll ok nich billig,
29
Dat Ji mi af un an ok willig
30
En lütt Privatvergnäugen günnt?
31
Nich wohr, Ji holl't nu up tau schellen?
32
Ick will Jug ok en Stück vertellen:

33
De Herr Karbatschky was en Ritter
34
In't schöne Mecklenbörger Land.
35
Na, einstens up den Sofa sitt'e
36
Un grüwelt äwer allerhand.

37
Na, kort un gaud, dor satt un slep'e
38
(hei was so sachten drusselt in),
39
Dunn kamm tau em herin sin Scheper,
40
Un hei vermünterte sick swinn.

41
»je, Herr, mit de verdammten Hamel,
42
Dat weit ick nich, wat de regiert.
43
Wo dat woll möt?« seggt Scheper Zamel,
44
»nu is all wedder ein krepiert.«

45
»de Sak, de ward mi doch tau wichtig!
46
Den Dunner! Wedder einer dod?
47
Ick glöw, de Sak, de is nich richtig,
48
De Hitt in'n Stall, de is tau grot.«

49
»ne, dat's nich wohr, dat kann'ck nich glöwen,
50
Ne, Herr, wat ick Sei seggen will:
51
So'n
52
Un denn en

53
So'n Warmnis is nich äwerdrewen,
54
Un jeder, de dat Schapveih kennt,
55
De ward gewiß mi recht drin gewen:
56
Dat is dat wohre Temprament.«

57
»wi ward'n üm all de Hamel kamen,
58
Paß du mal up! Du wardst dat seihn.
59
Krank sünd de Hamel alltausamen,
60
Sei heww'n alltausam dat Dreihn.«

61
»ja, mit de Krankheit ward dat gröter,
62
Un in den Stall süht't gruglich ut. –
63
Wo? Venus, du verfluchter Köter!
64
Willst du mal ut de Stuw herut?«

65
Sin Hund hadd sick herinne sleken.
66
»je, Herr, ick weit kein Hülp nich mihr.
67
Min Fru ded ehr de Suchten breken,
68
Doch dat hett hulpen nich en Spir.«

69
»dat is doch ein gefährlich Wesen! –
70
Doch hollt mal still, dor föllt mi in:
71
Ick heww mal von en Mittel lesen,
72
Dat sall en ganz kaptales sin.

73
Ick les' nich vel, dat möt ick seggen,
74
Un
75
De sick so up dat Lesen leggen,
76
De warden allmindag nich klauk.

77
Doch dit, dit will wi mal probieren,
78
Ob't gaud, ob't slicht, is einerlei;
79
Denn wenn sei
80
Denn kümmt nich an up

81
»so!« seggt de Ritter nu tau Zameln
82
Un geiht in sinen Schapstall rin,
83
»nu grip mal einen von de Hameln
84
Un slep em hir mal ranne swinn!

85
Paß up! Dit sall sick beter schicken,
86
As wenn du ehr de Suchten brekst.
87
Ick ward den Kopp em runne drücken,
88
Un du geihst hen und halst de Äxt.

89
Ick holl den Kopp em nu heranner
90
Up des' Sid von de Schapstalldör,
91
Du geihst nu rümmer nah de anner
92
Un sleihst mal düchtig ens dorvör.

93
Ick tell nu drei, du makst din Saken
94
Un giwwst em einen dücht'gen Hau« –
95
Un kum hett hei dat drei utspraken,
96
Bautz! sleiht denn ok de Scheper tau.

97
»na, Herr, wo is't? Is hei nu wedder beter?«
98
Doch unse Ritter antwurt't nich,
99
Un as de Scheper kamm, dor set'e
100
In'n Meß un rallögt fürchterlich.

101
Den eignen Kopp hadd hei heranner hollen,
102
De Hamel hadd em ranner stött,
103
Un von de Dränung was hei follen
104
Und hadd sick in den Meß rin set't.

105
Arme Ritter!
106
Dit is bitter!
107
Wer dit ok woll denken süll!
108
Krawwelnd in den Meß dor sitt 'e,
109
Un kopphäster ümmer schütt'e,
110
Wenn hei sick uprichten will.

111
Un de Scheper!
112
Ach, wo grep'e
113
In de Hor in sine Not!
114
In den Stall herümmer lep 'e,
115
Un wo schreg'e, un wo rep'e:
116
»ach, ick slog den Herren dod!

117
Arme Ritter!
118
Gaudsbesitter!
119
Ach, wo möt mi dit noch gahn!
120
Hei ward witt un ümmer witter.
121
Dat mi doch dat Ungewitter
122
Sall glik in den Grund rin slahn!«

123
Ach, dor set'e!
124
Un wo let'e!
125
»ne, dit kann ick nich verstahn!
126
Ach, min Angst ward ümmer gröter!
127
Venus, du verfluchter Köter,
128
Willst du ut den Weg mal gahn!«

129
»wo?« fängt de Ritter an tau stamern,
130
»wo kannst du so en Schapskopp sin
131
Un an de Dör so ranne hamern,
132
Wenn ick noch gor nich fahrig bün?

133
Ick bün noch in den Kopp ganz däsig,
134
Un min Verstand is dämlich schir –
135
Von nu an, Scheper Zamel, les' ick
136
Ok in dat Dokterbauk nich mihr.«

137
»un dat, dat kän'n Sei mi tau glöwen«,
138
Säd Zamel, as hei mi't vertellt,
139
»hei les' nie mihr in sinen Lewen;
140
Sin Bauk würd up dat Rigel stellt.«

141
»na, würd de Hamel wedder beter?«
142
»ih, de würd heil un deil gesund.«
143
»un Venus, de verfluchte Köter?«
144
»ih, dat's noch ümmertau min Hund.«

145
»un het't sick mit den Ritter gewen?«
146
»ne, Herr, de hett dat nich verwunn'n,
147
Un de is ümmer düsig blewen
148
Un hett mindag sick nich besunn'n.«

(Haider, Thomas. A Large Annotated Reference Corpus of New High German Poetry. In: Proceedings of the 2024 Joint International Conference on Computational Linguistics, Language Resources and Evaluation (LREC-COLING 2024), S. 677–683, Torino, Italia. ELRA and ICCL. 2024. Ursprünglich aus: Deutsches Textarchiv, CC BY-SA 4.0.)

Einstellungen

    Text teilen & herunterladen

    PDF-Export

    Arbeitsblatt zur Interpretation herunterladen

  • Äußere Form

  • Sprachlich-inhaltliche Analyse

  • Voller Zugriff auf Textopus

    • Interaktive Analyse von über 65.000 Gedichten und über 700 Dramen

    • Zugriff auf mehr als 400 Rezitationen und hilfreiche Epochenübersichten

    • Mit Aufdeckfunktion zum Selbstlernen von Stilmitteln, Kadenzen, Metrum u. v. m.

    Textopus App

    Textopus-App

    € 4,99/Jahr
    In-App-Kauf
    Apple App StoreGoogle Play Store
    Klett Digitale Unterrichtsassistenten

    Für Lehrkräfte

    Kostenlos in ausgewählten Digitalen Unterrichtsassistenten der Deutsch-Lehrwerke des Ernst Klett Verlags
    Deutsch kompetent

Fritz Reuter
(18101874)

* 07.11.1810 in Stavenhagen, † 12.07.1874 in Eisenach

männlich, geb. Reuter

plattdeutscher Schriftsteller

(Aus: Wikidata.org)

Textopus kann Fehler machen. Überprüfe die Informationen. Teils KI-gestützt. Siehe Hinweise zur möglichen Fehleranfälligkeit.