12. De Köster up de Kindelbier

Bitte prüfe den Text zunächst selbst auf Auffälligkeiten und nutze erst dann die Funktionen!

Wähle rechts unter „Einstellungen“ aus, welcher Aspekt untersucht werden soll. Unter dem Text findest du eine Erklärung zu dem ausgewählten Aspekt. Nicht jede Anmerkung ist für die Analyse gehaltvoll.

Fritz Reuter: 12. De Köster up de Kindelbier (1842)

1
Is in dat Dörp 'ne Kindelbier,
2
Denn hungert uns' Köster drei Dag',
3
Denn ward so flau tau Sinn em schir,
4
So holl un boll in de Mag'.

5
Hei snappt man grad, hei jappt man grad
6
Un pipt ut dat letzte Lock,
7
Hei ward so dünning as 'ne Mad,
8
Un üm em slackert de Rock.

9
Sin Fru, de seggt: »Na, Vadding, hür!
10
Kumm! Et di doch mal ens satt;
11
Hir steiht en schönes Eijerühr
12
Un süs ok noch dit un noch dat.«

13
»ih, dat ick doch en Schapskopp wir!
14
Dat süllst du doch weiten nahgrad.
15
Gah du doch mit din Eijerühr,
16
Denn morgen giwwt dat 'ne Brad.«

17
De Köster ward nu slapen gahn
18
Un drömt von Fisch un von Supp,
19
Un ringsüm süht hei Braden stahn,
20
De frett hei in'n Drom all up.

21
De Morgen kümmt, hei swekt man so,
22
Em dragen kum noch sin Knei.
23
Em is so leg, hei weit nich wo,
24
Em is, as wir hei intwei.

25
De Köster wankt tau Kindelbier,
26
Ach Gott doch! wat is em so leg!
27
Hei müßt vergahn vör Weihdag' schir,
28
Wenn hei nu den Braden nich kreg.

29
Up de Strat all rückt de Köster de Stuten,
30
All von Firn is em dat grad,
31
As hei vör de Dör noch steiht dor buten,
32
As rök hei 'ne Kalwerbrad.

33
Oh, wo fängt nu sine Mag' tau jäken
34
Un sin Liw tau knurren an;
35
Knapp mit swacke Stimm kann hei noch spreken:
36
»gott taum Gruß ok, Vaddermann!«

37
Dat em jo nich geiht wat in de Wicken,
38
Rükt hei in de Käk herin;
39
An den Ruch möt hei sick irst erquicken,
40
Irst 'ne Näs' vull möt dat sin.

41
Hei rükt Supp un Braden, Fisch un Tüften,
42
Oh, wo glücklich hei dor stünn!
43
Bet oll Schultenmutter kümmt un schüfft en
44
Nah de vördelst Stuw' herin.

45
»süh dor! Na, wo geiht't denn, Vadder Köster?«
46
»oh, recht gaud, un vel schön Dank!«
47
»wo? Ji seiht so leg ut«, seggt de Föster,
48
»vadder Köster, sid Ji krank?«

49
»krank bün ick just nich, ick heww't Fretfewer;
50
Doch dat sall mi nicks verslahn,
51
Denn ick denk, dat geiht woll wedder äwer,
52
Wenn wi man irst sitten gahn.«

53
Un de Preister fängt nu an tau döpen,
54
Un de Köster steiht un lurt,
55
Fängt sick an de Ärmel up tau ströpen,
56
Denn de Döp tau lang em durt.

57
Endlich kümmt de Häunersupp herinner,
58
Un de Köster mit en Satz
59
Springt nu nah den Disch un röppt: »Na, Kinner!
60
Jeder fix nah sinen Platz.«

61
Un de Köster, de sluckt in de gläugnige Supp
62
Un verbräuht sick binah sine Kehl,
63
Hei kellt sick den tweiten Teller vull up.
64
»oh, Köster, oh, fret nich tau vel!«

65
Un as nu kamen de Tüften un Fisch,
66
Dunn fängt hei irst orndlich an;
67
Hei schüwwt sick den Staul woll weg von den Disch,
68
Un frett'e sick wedder heran.

69
»na, Vaddermann Köster, wo geiht di dat hüt?
70
Du beterst di nu woll geswinn?«
71
»achlat mi man noch en lütt Spirken Respit,
72
Mi ward all ganz anners tau Sinn.«

73
De Köster, de drinkt, un de Köster, de frett
74
Un langt sick ümmer dat Best,
75
Sin Buk, de ward runner un vülliger, bet
76
De Knöp em spring'n von de West.

77
»na, Vaddermann Köster, nich wohr? Ick frag',
78
Nu büst du woll wedder gesund?«
79
»ja! Vaddermann Föster, nu löppt mit de Mag'
80
De Katt mi nich weg un de Hund.«

81
Un as nu de Braden herinner ward bröcht,
82
Dunn kümmt ok en Pöttken mit Punsch.
83
»oh, Köster, hüt hest in den Nettel nich leggt,
84
Hüt geiht di dat allens nah Wunsch.«

85
Hei frett, un hei drinkt, dat dat man so prust,
86
Un packt sick de Afsid noch vull,
87
Un af un an hett hei sick denn mal verpust,
88
Wenn't sick nich recht packen mihr wull.

89
Un so lustig ward de Köster,
90
Un hei ward so kreuzfidel,
91
Un so pust'e, un so blöst'e.
92
»köster, du fretst hüt tau vel!«

93
Hett hei denn nu düchtig eten,
94
Ward hei doch ok drinken gaud.
95
»schenk mi mal in, un gaud gemeten,
96
Mi is lustig woll tau Maud.«

97
»na, wo is dat, Vadder Köster?
98
Nu hest du woll dinen Däg!«
99
»din Gesundnis, Vadder Föster!
100
Ick bün königlich tau Weg!«

101
Kriggt dat vulle Glas tau faten,
102
Drinkt dat ut up einen Tog.
103
»dat möt ein den Köster laten,
104
Hei hett en kaptalen Sog.«

105
Nu ward hei en Vivat bringen,
106
Set't up eine Uhr den Haut,
107
Un nu fängt hei an tau singen –
108
Na, dit geiht meindag' nich gaud!

109
Allerlei verfluchte Lieder,
110
De hei noch von früher weit.
111
»köster, Köster, sing nich wider,
112
Hürst jo tau de Geistlichkeit!«

113
Hei drinkt bet tau'n letzten Druppen,
114
Drinkt sick einen richt'gen Zopp,
115
Bet hei nich mihr weit, ob up en
116
Bein hei steiht, ob up en Kopp.

117
Un de Köster, de tummelt taum Hus' herut,
118
De Häg' is ut,
119
Un krawwelt herüm up de Strat!
120
Hei weit nich, ob rechtsch oder linksch hei geiht
121
Un wo hei steiht.
122
»oh, wir man 'ne Schufkor parat!«

123
De Köster, de tummelt taum Hus' herut,
124
Föllt up de Snut
125
Un schinn't sick af dat Gesicht.
126
»so geiht dat nich«, seggt'e, »ick möt mi holl'n;
127
Bald wir ick foll'n.«
128
Un durt nich lang', wedder hei liggt.

129
Un hei kümmt nah den Schulten sinen Swinstall 'ran,
130
Dor kloppt hei an.
131
»gott sei Dank! Tau Hus wir ick nu!«
132
Un de Säg', de nörxt, un de Köster, de seggt:
133
»ick funn doch t'recht.
134
Nah de Dör lat mi rinne nu, Fru!

135
Lat mi rinne nu, Fru! Na, wat lurt noch dat Wiw?
136
Dat is in dat Liw
137
Ganz gefährlichen rinne mi slahn.
138
Wenn dit länger noch durt, na, denn sett ick mi mal
139
En beten hir dal,
140
Denn mag woll de Weihdag' vergahn.«

141
Un hei set't sick nu dal, woll rin in den Meß,
142
Un täuwt indes.
143
Äwer bald hett hei legen verlang,
144
Un as hei den Meß sick hett muschelt taurecht,
145
Ganz glücklich hei seggt:
146
»so, nu ligg ick tau Bedd, Gott sei Dank!«

147
As de Schult utslapen hett,
148
Makt hei sick up sine Bein,
149
Will de Swin doch mal beseihn,
150
Ob sei noch nich wiren fett.

151
As hei sei von un'n un baben
152
Un von rechtsch un linksch besüht,
153
Ob dat woll taum Slachten Tid,
154
Lopen s' rut em ut den Kaben.

155
Un de olle, grise Säg',
156
De von allen was de grötst,
157
Kümmt denn mit de Wil tauletzt
158
Dorhen, wo de Köster leg.

159
Un dor mullt dat Dirt un wäuhlt,
160
Stött den Köster mit de Snut,
161
Wäuhlt em ut den Meß herut;
162
Un de Köster, de dit fäuhlt,

163
Denkt, hei liggt doch gor tau fri;
164
Meint, dat hei nich taugedeckt
165
Un dat sine Fru em weckt.
166
»mutter, segg, wat stöttst du mi?«

167
»gott's ein Dunner! Vaddermann!
168
Wo kümmst du in minen Meß?«
169
Un de Köster, de indeß
170
Sick vermüntert, kickt em an,

171
Makt so'n Ogen as 'ne Ul,
172
Kickt den Meß an un de Säg'
173
Un dat Flag, wo hei dor leg,
174
Un ritt sparwit up dat Mul.

175
»vadder Schult, lat di bedüden:
176
Böse Geister sünd bereit,
177
Uns, de von de Geistlichkeit,
178
Stets tau foppen un tau brüden.

179
Sett man din Gemäud in Ruh,
180
Vadder, im verrad' mi nich!
181
Segg't man blot den Preister nich
182
Un bileiw' nich mine Fru.«

(Haider, Thomas. A Large Annotated Reference Corpus of New High German Poetry. In: Proceedings of the 2024 Joint International Conference on Computational Linguistics, Language Resources and Evaluation (LREC-COLING 2024), S. 677–683, Torino, Italia. ELRA and ICCL. 2024. Ursprünglich aus: Deutsches Textarchiv, CC BY-SA 4.0.)

Einstellungen

    Text teilen & herunterladen

    PDF-Export

    Arbeitsblatt zur Interpretation herunterladen

  • Äußere Form

  • Sprachlich-inhaltliche Analyse

  • Voller Zugriff auf Textopus

    • Interaktive Analyse von über 65.000 Gedichten und über 700 Dramen

    • Zugriff auf mehr als 400 Rezitationen und hilfreiche Epochenübersichten

    • Mit Aufdeckfunktion zum Selbstlernen von Stilmitteln, Kadenzen, Metrum u. v. m.

    Textopus App

    Textopus-App

    € 4,99/Jahr
    In-App-Kauf
    Apple App StoreGoogle Play Store
    Klett Digitale Unterrichtsassistenten

    Für Lehrkräfte

    Kostenlos in ausgewählten Digitalen Unterrichtsassistenten der Deutsch-Lehrwerke des Ernst Klett Verlags
    Deutsch kompetent

Fritz Reuter
(18101874)

* 07.11.1810 in Stavenhagen, † 12.07.1874 in Eisenach

männlich, geb. Reuter

plattdeutscher Schriftsteller

(Aus: Wikidata.org)

Textopus kann Fehler machen. Überprüfe die Informationen. Teils KI-gestützt. Siehe Hinweise zur möglichen Fehleranfälligkeit.